Papieros zniknął, ale rano nadal zaczyna się od nikotyny. Zamiast zapalniczki na stole leży e-papieros albo podgrzewacz, a charakterystyczny zapach dymu zastąpił słodki aromat aerozolu. Łatwo wtedy pomyśleć, że najtrudniejsza część rzucania palenia jest już za nami. W końcu nie ma popiołu, spalania i tradycyjnego papierosa. Tyle że zmiana sposobu dostarczania nikotyny nie musi oznaczać zakończenia uzależnienia.
E-papierosy i podgrzewacze tytoniu różnią się od papierosów tradycyjnych konstrukcją i sposobem działania. Nie są jednak produktami obojętnymi dla organizmu, a ich długofalowe skutki zdrowotne nadal pozostają przedmiotem badań [1][2].
E-papieros i podgrzewacz tytoniu – podobne, ale nie takie same
E-papieros podgrzewa płyn, tzw. liquid, z którego powstaje aerozol wdychany przez użytkownika. Liquid może zawierać m.in. glikol propylenowy, glicerol, wodę, etanol i nikotynę. Podgrzewacz działa inaczej: zamiast liquidu wykorzystuje wkład zawierający tytoń, który zostaje podgrzany bez klasycznego procesu spalania [3].
Różnica technologiczna jest istotna, ale z perspektywy uzależnienia wspólnym mianownikiem często pozostaje nikotyna. Nikotyna należy do substancji silnie uzależniających i oddziałuje na układ nagrody w mózgu, utrwalając zachowania związane z korzystaniem z produktów nikotynowych [4].
Dlatego zamiana papierosów na niewielkie urządzenie noszone w kieszeni może zmienić rytuał, ale niekoniecznie go zakończyć. Nadal pojawia się moment sięgnięcia po nikotynę podczas przerwy, prowadzenia samochodu, pracy przy komputerze czy wieczornego odpoczynku.
Czy e-papierosy są mniej szkodliwe od tradycyjnych?
Właśnie tutaj najłatwiej pomylić dwa różne pojęcia: mniejszą ekspozycję na określone substancje toksyczne i brak ryzyka zdrowotnego.
Część badań wskazuje, że korzystanie z e-papierosów lub podgrzewaczy może wiązać się z niższym narażeniem na niektóre toksyny w porównaniu z paleniem tradycyjnych papierosów [2]. Nie oznacza to jednak, że produkty można określić jako zdrowe czy bezpieczne. W materiale PAP zwrócono uwagę, że FDA w odniesieniu do określonych podgrzewaczy zaakceptowała komunikację dotyczącą zmniejszonej ekspozycji na substancje toksyczne, ale nie stwierdzenie, że urządzenia zmniejszają ryzyko zdrowotne czy stanowią „zdrowszą alternatywę” [2].
Tradycyjny dym tytoniowy zawiera ponad 7000 substancji chemicznych, spośród których setki działają toksycznie, a kilkadziesiąt ma udowodnione działanie rakotwórcze [4]. Brak spalania usuwa więc część charakterystycznych elementów ekspozycji, ale nie sprawia automatycznie, że aerozol staje się neutralny dla płuc.
Co właściwie znajduje się w aerozolu z e-papierosa?
Liquid może pachnieć miętą, owocami albo wanilią, lecz przyjemny aromat niewiele mówi o tym, co trafia do dróg oddechowych.
Podczas podgrzewania płynu mogą powstawać m.in. aldehydy oraz inne związki szkodliwe, a w aerozolu opisywano również obecność metali ciężkich [3]. Co istotne, brak nikotyny w deklarowanym składzie liquidu również nie oznacza, że wdychany aerozol jest obojętny.Sam proces podgrzewania płynu może prowadzić do powstawania lotnych związków trafiających do dróg oddechowych [3].
W publikacjach dotyczących użytkowników e-papierosów opisuje się ponadto podrażnienie dróg oddechowych oraz EVALI, czyli uszkodzenie płuc związane z używaniem e-papierosów lub produktów do waporyzacji. Do opisywanych objawów EVALI należą m.in. duszność, kaszel, świszczący oddech, pogorszenie czynności płuc i obniżone natlenowanie krwi [3].
Mniej dymu, ale uzależnienie może zostać
Na początku e-papieros może pojawiać się tylko w sytuacjach, w których wcześniej był papieros. Później można z niego korzystać również tam, gdzie tradycyjne palenie byłoby niewygodne. Nie trzeba odpalać papierosa ani kończyć go po kilku minutach. Urządzenie można odłożyć po jednym zaciągnięciu i za chwilę ponownie po nie sięgnąć.
Właśnie dlatego warto rozróżnić rzucenie papierosów od zakończenia uzależnienia od nikotyny. Materiał PAP wskazuje, że istnieją dane dotyczące wykorzystania alternatywnych produktów przy odchodzeniu od tradycyjnego palenia, ale jednocześnie nie ma podstaw, aby traktować je jako sprawdzoną metodę całkowitego zerwania z nikotynizmem [2].
Najkorzystniejszym kierunkiem pozostaje całkowite zaprzestanie palenia. Już w ciągu 12 godzin od odstawienia papierosów poziom tlenku węgla we krwi wraca do normy, a w okresie 2–12 tygodni poprawiają się krążenie i czynność płuc [5].
Zmienić urządzenie czy zakończyć przyjmowanie nikotyny?
Uzależnienie od nikotyny jest chorobą i zaprzestanie jej przyjmowania nie zawsze przebiega łatwo [5]. W leczeniu uzależnienia mogą być stosowane produkty lecznicze, w tym preparaty zawierające cytyzynę.
Recigar oraz Recigar Active są przeznaczone do stosowania w leczeniu uzależnienia od nikotyny [6][8]. Informacje dotyczące obu postaci leku, sposobu dawkowania oraz terapii można znaleźć również na stronie Recigar.
| Cecha | Recigar – tabletki | Recigar Active – spray |
| Postać | tabletki powlekane [6] | roztwór doustny [8] |
| Substancja czynna | cytyzyna [6] | cytyzyna [8] |
| Dawka | 1,5 mg w tabletce [6] | 1,5 mg w dawce [8] |
| Liczba dawek | 100 tabletek [6] | 100 dawek [8] |
| Czas terapii | 25 dni [6][7] | 25 dni [8] |
Zmiana tradycyjnego papierosa na e-papierosa lub podgrzewacz może oznaczać inną ekspozycję na substancje powstające podczas używania produktu, ale nie pozwala traktować nowego urządzenia jako obojętnego dla zdrowia. Gdy nadal pojawia się nikotyna, pozostaje również najważniejszy element nałogu. Odejście od dymu może być zmianą sposobu korzystania z nikotyny. Zerwanie z uzależnieniem oznacza coś więcej.
Informacja o produkcie leczniczym Recigar. Nazwa produktu leczniczego. Recigar, 1,5 mg, tabletki powlekane. Nazwa powszechnie stosowana substancji czynnej. Cytyzyna (Cytisinum). Dawka/stężenie substancji czynnej. Każda tabletka powlekana zawiera 1,5 mg cytyzyny. Substancja pomocnicza o znanym działaniu: Produkt leczniczy zawiera 0,12 mg aspartamu (E951) w każdej tabletce powlekanej Recigar 1,5 mg. Postać farmaceutyczna.Tabletki powlekane. Okrągłe, obustronnie wypukłe tabletki powlekane koloru jasnozielonego lub zielonkawego. Wskazanie lub wskazania terapeutyczne do stosowania. Leczenie uzależnienia od nikotyny. Stosowanie produktu Recigar pozwala na uzyskanie stopniowego zmniejszenia zależności organizmu od nikotyny i odzwyczajenie od palenia tytoniu bez objawów odstawienia nikotyny. Końcowym celem stosowania produktu leczniczego Recigar jest trwałe zaprzestanie używania produktów zawierających nikotynę. Podmiot odpowiedzialny. Adamed Pharma S.A. Pieńków, ul. M. Adamkiewicza 6A, 05-152, Czosnów, Polska. Niniejsza informacja została przygotowana na podstawie Charakterystyki Produktu Leczniczego Recigar, 1,5 mg, tabletki powlekane, zatwierdzonej 09.06.2025 z którą należy się zapoznać przed zastosowaniem leku. Dodatkowe informacje dostępne są w Adamed Pharma S.A. Pieńków, ul. M. Adamkiewicza 6A 05-152 Czosnów. Tel.: +48227327700, fax.: +48227327700, e-mail: [email protected]
Informacja o produkcie leczniczym Recigar Active. Nazwa produktu leczniczego. Recigar Active, 1,5 mg/dawkę, roztwór doustny. Nazwa powszechnie stosowana substancji czynnej. Cytyzyniklina (poprzednio stosowana nazwa: cytyzyna). Dawka/stężenie substancji czynnej. Każda dawka (uruchomienie pompki) zawiera 1,5 mg cytyzynikliny. Substancje pomocnicze o znanym działaniu: Każda dawka produktu leczniczego (0,19 ml) zawiera: 0,17 mg etanolu, 44,87 mg glikolu ropylenowego i 1,71 mg pirosiarczynu sodu. Postać farmaceutyczna. Roztwór doustny. Bezbarwny do żółtego, przezroczysty płyn o smaku miętowym. Wskazanie lub wskazania terapeutyczne do stosowania Zaprzestanie palenia tytoniu i zmniejszenie głodu nikotynowego u dorosłych palaczy, którzy chcą przestać palić. Celem stosowania produktu leczniczego Recigar Active jest trwałe zaprzestanie stosowania produktów zawierających nikotynę. Podmiot odpowiedzialny. Adamed Pharma S.A. Pieńków, ul. M. Adamkiewicza 6A, 05-152, Czosnów, Polska. Niniejsza informacja została przygotowana na podstawie Charakterystyki Produktu Leczniczego Recigar Active, 1,5 mg/dawkę, roztwór doustny, zatwierdzonej 10.07.2025 z którą należy się zapoznać przed zastosowaniem leku. Dodatkowe informacje dostępne są w Adamed Pharma S.A. Pieńków, ul. M. Adamkiewicza 6A 05-152 Czosnów. Tel.: +48227327700, fax.: +48227327700, e-mail: [email protected]
To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą
